އެމެރިކާ ސިފައިން 20 އަަހަރު ފަހުން އިރާގުން ފައިބައިފި

ވިހި އަހަރަށް ވުރެ ދިގު މުއްދަތަކަށް ދެމިގެންދިޔަ އަސްކަރީ ހަރަކާތްތަކަށް ނިމުމެއް ގެނައުމަށް ފަހު، އެމެރިކާ ސިފައިން އިރާގުގައި ބާކީ ތިބި އަސްކަރީ މަރުކަޒުތަކުން އިއްޔެ ފައިބަން ފަށައިފި އެވެ. އެމެރިކާ ސިފައިން ގައުމު ދޫކޮށް ދިއުމާ ގުޅިގެން، އިރާގުގެ ސަލާމަތީ ނިޒާމަށް ބޮޑު ހުސްކަމެއް އަތުވެދާނެ ކަމުގެ ބިރު ވަނީ ހީވެފަ އެވެ.

އިރާގުން އެމެރިކާ ސިފައިން ބޭލުމަށް އެއްބަސްވުމަކަށް އައިސްފައިވަނީ 2024 ވަނަ އަހަރު، ކުރީގެ ރައީސް ޖޯ ބައިޑެންގެ ވެރިކަމުގަ އެވެ. ނަމަވެސް، މި އެއްބަސްވުން ތަންފީޒުކުރަން ފަށާފައިވަނީ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުންނެވެ. އެމެރިކާގެ މި ނިންމުމަކީ ސަރަހައްދީ ދިފާއީ ބާރުވެރިކަމަށް ލިބުނު ބޮޑު ކާމިޔާބީއެއްގެ ގޮތުގައި އީރާނާއި އެ ގައުމާ ގުޅުން އޮންނަ ޖަމާއަތްތަކުން ދަނީ ސިފަކުރަމުންނެވެ.

އެމެރިކާ އިސްވެ އޮތް އިއްތިހާދަކުން 2003 ވަނަ އަހަރު އިރާގަށް އަރައި، އޭރުގެ ރައީސް ސައްދާމް ހުސައިންގެ ވެރިކަން ވައްޓާލުމާ ގުޅިގެން، އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން ހިނގި ދާހިލީ ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ތެރެއަށް އެމެރިކާ އިން ވަނީ ވަދެފަ އެވެ. އެއަށްފަހު 2011 ގައި އެމެރިކާ ސިފައިން ފޭބި ނަމަވެސް، 2014 ގައި އަލުން އެ ގައުމަށް އަލުން ވަނީ ސިފައިން ފޮނުވާފަ އެވެ. ފާއިތުވި 20 އަހަރުގެ ތެރޭގައި އެމެރިކާގެ ގާތްގަނޑަކަށް 4،500 ސިފައިން އިރާގުގައި މަރުވެފައިވާއިރު، މި އަހަރު އީރާނާ އެކު ކުރިމަތިވި ހަމަނުޖެހުންތަކުގައި މަރުވި އެމެރިކާގެ 18 މީހުންގެ ތެރެއިން 7 މީހުން މަރުވީ ވެސް އިރާގުގަ އެވެ.

އިރާގުން އެމެރިކާ ސިފައިން ފޭބުމަށް އެ ގައުމުގެ އާންމުންގެ ތާއީދު އޮތް ނަމަވެސް، އެމެރިކާގެ ޖާސޫސީ އަދި ވައިގެ އެހީތެރިކަމާ ނުލައި ގައުމުގެ ސަލާމަތް ބެލެހެއްޓިދާނެތޯ ސަލާމަތީ ތަޖުރިބާކާރުން ދަނީ ސުވާލު އުފައްދަމުންނެވެ.

މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން އިރާގުގެ ސަލާމަތީ ދިރާސާވެރިޔާ ޖާސިމް އަލް-ބަހްލީ ވިދާޅުވީ، ފާއިތުވި ދެ އަހަރުގެ ތަޖުރިބާއަށް ބަލާއިރު ސަލާމަތީ ނިޒާމަށް އަންނަ ހުސްކަމަކީ އިންތިހާއަށް ނުރައްކާތެރި ކަމަކަށް ވެދާނެ ކަމަށެވެ. އަދި ހުޅަނގުގެ ބާރުތައް ނެތުމުން، އިރާގުގެ މުއައްސަސާތަކުގެ މައްޗަށް އީރާނުގެ މަދަދު ލިބޭ ހަތިޔާރުއެޅި ޖަމާއަތްތަކުގެ ނުފޫޒު ގަދަވެދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ބަގުދާދުގެ މަސްރަހު ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ދެއެވެ.

މީގެ އިތުރުން، އައިއެސް ޖަމާއަތުގެ ބިންތައް ގެއްލުނު ނަމަވެސް އެ މީހުންގެ ސިއްރު ނެޓްވޯކްތައް އަދިވެސް ހަރަކާތްތެރިވަމުންދާ ކަމަށް އިރާގާއި ކުރުދިސްތާނުގެ އޮފިޝަލުން ބުނެ އެވެ.

އިރާގު އަސްކަރިއްޔާގެ ރިޓަޔާޑް މޭޖަ ޖެނެރަލް މުހައްމަދު އަލް-ޖުބޫރީ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ މި ހާލަތަށް އިރާގުގެ ސަލާމަތީ ބާރުތައް ފުރިހަމައަށް ތައްޔާރުވެފައިވޭތޯ ބެލުމެވެ. އަދި އިރާގުގެ ވައިގެ ދިފާއީ ނިޒާމު ބަލިކަށި ދަނޑިވަޅެއްގައި، ހަނގުރާމަވެރި ޖަމާއަތްތަކުން ހަތިޔާރުއެޅި ޑްރޯން ހޯދައި ބޭނުންކުރަން ފަށައިފިނަމަ، އެއީ ގައުމުގެ ސަލާމަތަށް ކުރިމަތިވާނެ ވަރަށް ބޮޑު ނުރައްކަލެއް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.