ނޭޕާލާއި ޓިބެޓްގެ ބޯޑަރު ސަރަހައްދަށް ކުރިމަތިވި ނުރައްކާތެރި ފެންބޮޑުވުމާއި ބިންގަނޑު ކަނޑައިގެން ދިއުމުގެ ހާދިސާގައި 270 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން މަރުވެ، މުޅި އަވަށެއް އެކުގައި އޮޔާ ގޮސްފައިވާއިރު، ގެއްލިފައިވާ 1,300 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ސަލާމަތްކުރާ ފަރާތްތަކުން ދަނީ ކުރަމުންނެވެ.

އޮގަސްޓް 26 ވަނަ ދުވަހުގެ ހެނދުނު ބޯޓޭ ކޯޝީ އާއި ތުރިޝޫލީ ކޯރުގެ އައްސޭރިފަށުގެ އަވަށްތަކަށް ކުރިމަތިވި ސުނާމީއެއް ފަދަ މި ކާރިސާގައި، ކިލަނބު ފެނާއި ކިސަޑާއި އެކު އައި އޮއިވަރުގައި ގިނަ އަދަދެއްގެ ގެދޮރު ހަލާކުވެ، އުޅަނދުފަހަރުތަކަށް ވަނީ ބޮޑެތި ގެއްލުންތައްވެފަ އެވެ. ގެއްލިފައިވާ މީހުންގެ ތެރޭގައި ގިނައީ ބޭރު ގައުމުތަކުގެ ފަތުރުވެރިންނެވެ. ޔޫއެސް ޖިއޮލޮޖިކަލް ސާވޭއިން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި މި ހާދިސާ ހިނގަން މެދުވެރިވީ ގަނޑުފެން ފަރުބަދައެއް ވެއްޓި، އޭގެ ސަބަބުން އުފެދުނު ގަނޑުފެނާއި ކުނިބުނީގެ ވަރުގަދަ އޮއިވަރެއްގެ ސަބަބުންނެވެ.

އިތުރު ފެންބޮޑުވުމެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމުގެ ބިރު އޮތް ނަމަވެސް، އިމަޖެންސީ ޓީމުތަކުން ދަނީ ހާލުގައި ޖެހިފައިވާ މީހުން އެ ސަރަހައްދުތަކުން ބޭރުކުރުމުގެ މަސައްކަތް އަވަސްކުރަމުންނެވެ. ނޭޕާލް ފުލުހުން ބުނި ގޮތުގައި މިހާތަނަށް 177 މީހެއްގެ ހަށިގަނޑު ފެނިފައިވާއިރު، 823 މީހަކު ވަނީ ވީނުވީއެއް ނޭނގި ގެއްލިފަ އެވެ. މީގެ ތެރޭގައި 517 ބޭރު ގައުމުތަކުގެ މީހުން ހިމެނެއެވެ. ޗައިނާގެ ދައުލަތުގެ މީޑިއާއިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި ޓިބެޓްގެ ގީރޮންގް ބަނދަރު ސަރަހައްދަށް ކުރިމަތިވި މަޑުފައިބައިގަތުމުގެ ކާރިސާގައި ތިން މީހުން މަރުވެ، 260 ބޭރު މީހުންނާއެކު ޖުމްލަ 558 މީހުން ވަނީ ގެއްލިފަ އެވެ.

މި ކާރިސާގައި ބައެއް އިމާރާތްތަކުގެ ތިރީ ބުރިތައް ވަނީ މަޑާއި ކިލަނބުގެ އަޑީގައި ވަޅުލެވިފަ އެވެ. ނޭޕާލްގެ ބޮޑުވަޒީރު ބަލެންދްރަ ޝާހު ވަނީ މި ހިތާމަވެރި ދަނޑިވަޅުގައި އެންމެން އެކަތިގަނޑަކަށް ވުމަށް ގޮވާލައްވައި، އެންމެ ބޮޑަށް ގެއްލުން ލިބުނު ސަރަހައްދުތަކަށް ޒިޔާރަތްކުރައްވާފަ އެވެ. ނޭޕާލްގެ ޓޫރިޒަމް ބޯޑުން ހާމަކުރި ގޮތުގައި ގެއްލިފައިވާ ފަތުރުވެރިންގެ ތެރޭގައި އިންޑިއާ، އެމެރިކާ، ޔޫކްރޭން، މެލޭޝިއާ، އޮސްޓްރޭލިއާ، އިނގިރޭސިވިލާތް، ކެނެޑާ، ސިންގަޕޫރު، ޖަރުމަނު އަދި ރަޝިއާގެ ރައްޔިތުން ހިމެނެއެވެ.

ލެޓްރޯބް ޔުނިވާސިޓީގެ އެންވަޔަރަންމަންޓަލް ހިސްޓޯރިއަން ރޫތް ގޭމްބްލް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މި ކުއްލި ފެންބޮޑުވުމަކީ އެއްގަމު ސުނާމީއެއް ފަދަ ކަމެކެވެ. މި އޮއިވަރު ނޭޕާލްގެ އުތުރުން ފެށިގެން ދެކުނަށް 170 ކިލޯމީޓަރުގެ ސަރަހައްދަކަށް ފެތުރިގެން ދިޔަ އެވެ. ޓިބެޓްގައި ޗައިނާ ސަރުކާރުން ވަނީ 800 އެއްހާ ސަލާމަތީ މުވައްޒަފުންނާއި، ހާއްސަ ތަމްރީނުދީފައިވާ ކުއްތާތަކާއި ސްޕީޑް ބޯޓުތައް ސަލާމަތީ މަސައްކަތުގައި ބޭނުންކުރަން ފަށާފަ އެވެ. ރެޑް ކްރޮސް އާއި ރެޑް ކްރެސެންޓް ފަދަ ޖަމިއްޔާތަކުން ދަނީ ކާރިސާގެ ސަރަހައްދަށް ބޭނުންވާ ޒަރޫރީ ސާމާނާއި އެހީ ފޯރުކޮށްދެމުންނެވެ.

ސައިންސްވެރިން ހާމަކުރާ ގޮތުގައި މިއީ ބިންހެލުމެއްގެ ސަބަބުން ހިނގި ކަމެއް ކަމަށް ފުރަތަމަ ބެލެވުނު ނަމަވެސް، ފަހުން އެނގުނު ގޮތުގައި މިއީ ގަނޑުފެން ފަރުބަދައެއް ވެއްޓުމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވި ކަމެކެވެ. މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ގަނޑުފެންތައް ވިރުމުގެ ނުރައްކާ ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ. ކަމާބެހޭ މާހިރުން އިންޒާރު ދޭ ގޮތުގައި، ކޯރުތަކުގެ މަތީ ސަރަހައްދުތައް ބެދިފައި ހުރުމުގެ ސަބަބުން ދެވަނަ ފަހަރަށް ފެންބޮޑުވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ.