ހޫތީން ސައުދީއާ ދެކޮޅަށް ފެށި ހަރަކާތްތައް ވަރުގަދަކޮށް، އޮކްޓޯބަރު 10 ވަނަ ދުވަހު ރިޔާދުގެ ބައިނަލްއަގުވާމީ އެއާޕޯޓަށް ދިން ހަމަލާއަކީ މި ހަފުތާގެ ތެރޭގައި އެ އެއާޕޯޓަށް އަމާޒުކުރި ތިންވަނަ ހަމަލާ އެވެ. މި ހަމަލާގައި މަދުވެގެން 12 މީހުން މަރުވެ، 300 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ޒަހަމްވެފައިވާ ކަމަށް ސައުދީ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ބުނެ އެވެ.

ސައުދީ ސިވިލް އޭވިއޭޝަން އޮތޯރިޓީން މައުލޫމާތު ދޭ ގޮތުގައި މަރުވި މީހުންގެ ތެރޭގައި ސައުދީގެ ހަތަރު މީހުންނާއި، ބަންގްލަދޭޝްގެ ދެ މީހުންގެ އިތުރުން އެމެރިކާ، އުރުދުން، ފަލަސްތީން، ސޫރިޔާ، ސޫދާން އަދި މިސްރުގެ މީހަކު ހިމެނެ އެވެ. އެންމެ ފަހުގެ ހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ޒަހަމްވި މީހުންގެ އަދަދު ވަނީ 309 އަށް އަރާފަ އެވެ.

މި ހާދިސާއާ ގުޅޭގޮތުން މައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، އެމްބިއުލާންސްތަކާއި ހެލިކޮޕްޓަރުތަކުގައި ގެންދިޔަ ޒަހަމްވި މީހުންނާއެކު ހޮސްޕިޓާތައް ވަނީ ފުރިފަ އެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ބައެއް މީހުންގެ ހާލު ވަރަށް ސީރިއަސް ކަމަށްވެސް ރިޕޯޓުތައް ބުނެ އެވެ.

ވޭތުވެދިޔަ ދިހަ ވަރަކަށް އަހަރު ތެރޭގައި ސައުދީގައި ހިނގި މިފަދަ އެންމެ ނުރައްކާތެރި ހަމަލާ ދީފައިވަނީ އެއްވެސް އިންޒާރަކާ ނުލަ އެވެ. އަދި ސައުދީގެ ނުރައްކާތަކުގެ އިންޒާރުދޭ ނިޒާމުންވެސް މިކަމާ ގުޅޭ އެއްވެސް ސިގްނަލެއް ދީފައެއް ނުވެ އެވެ. މި ހަފުތާގެ ކުރީކޮޅު ކިންގް ހާލިދު އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓަށް ދިން ދެ ހަމަލާގައި ހަތަރު މީހުން މަރުވެ، އެއާޕޯޓުގައި ޕާކުކޮށްފައި އޮތް ސައުދީގެ މަތިންދާބޯޓަކަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިފައިވެ އެވެ.

ޔަމަނުގެ ސަރުކާރުން ހޫތީންނާ ދެކޮޅަށް ކުރަމުންދާ ހަނގުރާމައަށް އެހީތެރިވުމުގެ ގޮތުން ސައުދީން ވައިގެ މަގުން ދެމުންދާ ހަމަލާތަކާ އެކުވެސް، މި ހަމަލާތަކުން ދޭހަވަނީ ސައުދީގެ ދިފާއީ ނިޒާމުގައި ހުރި ނާޒުކުކަމެވެ.

ސައުދީ އިސްވެ އޮންނަ އަސްކަރީ އިއްތިހާދުން ވަނީ މި ހަމަލާއަށް ރައްދު ދޭނެ ކަމަށް ބުނެފަ އެވެ. ހޫތީންގެ ބާރުގެ ދަށުގައިވާ ސަރަހައްދުތަކަށް އެތައް ސަތޭކަ ހަމަލާއެއް ދީފައިވާ ކަމަށް ސައުދީ އާއި ޔަމަނުގެ ސަރުކާރުން ބުނާއިރު، ހޫތީން ބުނަނީ އެ ހަމަލާތަކުގައި އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދިން ހިމެނޭހެން އާންމުން މަރުވަމުންދާ ކަމަށެވެ.

އޮކްޓޯބަރު 10 ވަނަ ދުވަހު ރިޔާދަށް ދަތުރުކުރި ހުރިހާ ފްލައިޓްތަކެއް އެހެން އެއާޕޯޓުތަކަށް ބަދަލުކޮށް، ގާތްގަނޑަކަށް 8 މިލިއަން މީހުންގެ އާބާދީއެއް އޮންނަ އެ ސިޓީގެ އެއާޕޯޓުގެ އޮޕަރޭޝަންތައް ވަގުތީ ގޮތުން މެދުކަނޑާލާފައިވާ ކަމަށް ސައުދީ ސިވިލް އޭވިއޭޝަން އޮތޯރިޓީން ބުނެފައިވެ އެވެ.

ހޫތީންގެ މީޑިއާ އޮފީހުގެ އިސްވެރިޔާ އެކްސްގައި ކުރި ޕޯސްޓެއްގައި ބުނެފައިވަނީ އެ ޖަމާއަތުން ރިޔާދު ބައިނަލްއަގުވާމީ އެއާޕޯޓު ބަންދުކޮށްލާފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި އޮކްޓޯބަރު 5 ވަނަ ދުވަހު ސައުދީގެ އެހީތެރިކަމާއެކު ޔަމަނު ސަރުކާރުން ހޫތީންނާ ދެކޮޅަށް ފެށި އަސްކަރީ ހަރަކާތްތަކާ ގުޅިގެން، ސައުދީގެ ވައިގެ ސަރަހައްދަކީ ހަނގުރާމައިގެ ސަރަހައްދެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅައި، އެ ސަރަހައްދުން މަތިންދާބޯޓުތައް ދަތުރުނުކުރުމަށް ހޫތީން ވަނީ ގޮވާލާފަ އެވެ.

ވައިޓް ހައުސްގެ ބޭރުގައި ނޫސްވެރިންނާ ވާހަކަދައްކަވަމުން އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވަނީ، ހޫތީންނާ ދެކޮޅަށް ސައުދީން ދޭ ހަމަލާތަކުގައި އެމެރިކާ ބައިވެރިވުމާ މެދު ގޮތެއް ނިންމަވާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ. "އަޅުގަނޑުމެން އެކަމާ މެދު ވިސްނާނަން. ދާދި ފަހުން ދިން ހަމަލާގެ މައުލޫމާތު މި ލިބުނީ، އެހެންކަމުން ވަރަށް އަވަހަށް ގޮތެއް ނިންމާނަން،" ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި އެވެ.

އެމެރިކާގެ ސެކްރެޓަރީ އޮފް ސްޓޭޓް މާކޯ ރޫބިއޯ ވަނީ މި ހަމަލާތައް ކުށްވެރިކުރައްވައި، މިއީ އާންމުންގެ ފުރާނައަށް އެއްވެސް އިހުތިރާމެއް ނެތްކަން ހާމަވާ ކަމެއް ކަމަށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ.

އެއާޕޯޓުގައި ހުރި މީހަކު ރިޕޯޓުކުރި ގޮތުގައި، ބާރުގަދަ ގޮވުމެއްގެ އަޑަށްފަހު އެއާޕޯޓުގެ އެތެރޭގައި ގިނަ ބަޔަކު ޒަހަމްވެފައި ތިއްބާ ފެނިފައިވެ އެވެ. އަދި އެ ސަރަހައްދަށް ގިނަ އަދަދެއްގެ އެމްބިއުލާންސްތައް ދިޔަ މަންޒަރުވެސް ވަނީ ފެނިފަ އެވެ. ރޮއިޓާސްއިން ކަށަވަރުކޮށްފައިވާ ވީޑިއޯތަކުންވެސް އެއާޕޯޓު ސަރަހައްދުގައި އެމްބިއުލާންސްތައް ހަރަކާތްތެރިވާ މަންޒަރު ފެނެ އެވެ.

ޒަހަމްވި ފަސިންޖަރަކު ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، އެއާޕޯޓުގެ ޑިޕާޗާ ގޭޓެއްގެ މަތީ ފުރާޅުން ބައެއް ވެއްޓުމުގެ ކުރިން، އުޑުމަތިން އެއްޗެއް ދަތުރުކުރި މަންޒަރު އޭނާއަށް ފެނުނެވެ.

ރިޔާދުގައި ހުންނަ އެމެރިކާ އެމްބަސީން ބުނީ މި ހަމަލާތަކުގެ މައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ކަމަށާއި، އެމެރިކާގެ ހުރިހާ ރައްޔިތުންވެސް އެއާޕޯޓާއި އެ ސަރަހައްދަށް ނުދިއުމަށް ބާރުއަޅާ ކަމަށެވެ.

ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ޔަމަނު ހަނގުރާމައިގެ ތެރެއަށް ވަނީ 2015 ވަނަ އަހަރު، އަރަބި އިއްތިހާދެއްގެ އެހީތެރިކަމާއެކު ހޫތީން ޔަމަނުގެ ވެރިރަށް ސަންއާއިން ބޭރުކުރުމަށެވެ. އޭގެ ކުރީ އަހަރު ހޫތީން ވަނީ ސަންއާއަށް އަރައި، ސަރުކާރުގެ ފައުޖުތައް ބޭރުކޮށްފަ އެވެ.

މި ހަނގުރާމައިގައި އެތައް ލައްކަ ބަޔަކު މަރުވެ، ބޮޑު ތަދެއް ކުރިމަތިވެފައިވެ އެވެ. 2022 ވަނަ އަހަރު ސައުދީން ހޫތީންނާއެކު އެއްބަސްވުމެއް ގާއިމުކޮށް، ހަނގުރާމަ މެދުކަނޑާލި އެވެ. ނަމަވެސް، މި ހޫނު މޫސުމުގައި އެ ހަމަހިމޭންކަން ގެއްލި، ހޫތީން ވަނީ ރަތް ކަނޑުގެ މުހިންމު ސަރަހައްދެއް ކަމަށްވާ ބާބުލް މަންދަބް ހިފާފަ އެވެ.

ސައުދީގެ އެހީތެރިކަން ލިބޭ ޔަމަނު ސަރުކާރުން މި ހަފުތާގައި ވަނީ އެ ސަރަހައްދުތައް އަނބުރާ ހޯދުމަށް ހަރަކާތްތަކެއް ފަށާފަ އެވެ. އެ މަސައްކަތްތަކަށް ލަސް ކުރިއެރުންތަކެއް ލިބެމުންދާއިރު، ހޫތީން ވަނީ ޔަމަނުގެ ތިންވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ސިޓީ ކަމަށްވާ ތާއިޒް ވަށާލާފަ އެވެ.

ރފައިފްލައިޓްތައް މޮނިޓާކުރާ ސައިޓެއް ކަމަށްވާ ފްލައިޓްރާޑާ24 އިން ދައްކާ ގޮތުގައި ރިޔާދަށް ދަތުރުކުރަން އޮތް ހުރިހާ ފްލައިޓްތަކެއް ވަނީ ކެންސަލްކޮށް ނުވަތަ އެހެން ދިމާލަކަށް އަނބުރާލާފަ އެވެ.

ކުވައިތު އެއާވޭސް އިން ވަނީ ސަލާމަތީ ސަބަބުތަކަށްޓަކައި ރިޔާދު އެއާޕޯޓު ބަންދުކުރުމާ ގުޅިގެން ހުރިހާ ދަތުރުތަކެއް މެދުކަނޑާލާފަ އެވެ. އަދި އިއްތިހާދު އެއާވޭސް އާއި ގަތަރު އެއާވޭސް އިންވެސް ވަނީ އޮކްޓޯބަރު 12 އާ ހަމައަށް ބައެއް ދަތުރުތައް ކެންސަލްކޮށްފަ އެވެ.

ރިޔާދުގައި ހަކަތައާއި އިންވެސްޓްމަންޓާ ގުޅޭ ބޮޑެތި ކޮންފަރެންސްތަކެއް ބޭއްވުމަށް ތައްޔާރުވަމުންދަނިކޮށް، މި ހަފުތާގެ ކުރީކޮޅު ދިން ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން ގިނަ އެއާލައިންތަކަކުން ވަނީ ދަތުރުތައް ހުއްޓާލާފަ އެވެ. ނަމަވެސް، އެ ކޮންފަރެންސްތައް އިންތިޒާމުކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނީ ރޭވިފައިވާ ގޮތަށް ހަރަކާތްތައް ކުރިއަށްދާނެ ކަމަށާއި، ބައިވެރިންގެ ސަލާމަތީ ކަންކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ.